Qozoğiston Ittifoqdan çiqiş huquqini saqlab qoldi

Bugun tarixda: 1990-yil 25-oktabr kuni Olma-Otada Qozoğiston SSR Oliy Kengaşi respublikaning davlat suvereniteti töğrisidagi deklaratsiyani qabul qildi.

Hujjatning birinçi bandi respublikani suveren davlat deb eʼlon qildi. Unga köra, Qozoğiston SSR boşqa respublikalar bilan Suveren respublikalar ittifoqiga ixtiyoriy birlaşadi, ular bilan munosabatlarni şartnoma asosida quradi va Ittifoqdan erkin çiqiş huquqini özida saqlab qoladi.

Oliy Kengaş deklaratsiyani Qozoğiston xalqining irodasini ifoda etib qabul qilganini yozdi. Muqaddimada "Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi" va millatlarning öz taqdirini erkin belgilaş huquqi tan olinadi, qozoq millati taqdiri uçun masʼuliyat va insonparvar, demokratik huquqiy davlat quriş qarori qayd etiladi.

Hujjatda respublika hududi mavjud çegaralarda bölinmas va daxlsiz ekani, uning roziligisiz foydalanilmasligi belgilandi. Konstitutsiyaviy tuzumga qarşi zöravonlik, hudud yaxlitligini buzişga oçiq çaqiriqlar va millatlararo adovat qözğaş qonun böyiça jazolanişi aytildi. Qozoq millati va respublikadagi boşqa millatlarning madaniyati, anʼanalari, tili va milliy qadr-qimmatini tiklaş davlatning eng muhim vazifalaridan biri deb ataldi.

Deklaratsiya barça millatlarga mansub fuqarolarni yagona Qozoğiston xalqi deb tan oldi: aynan u suverenitetning yagona sohibi va davlat hokimiyatining manbaidir. Butun xalq nomidan gapiriş huquqi Oliy Kengaşga berildi. Respublika öz fuqaroligini joriy qildi, ammo har bir fuqaroga SSSR fuqaroligini saqlab qoliş huquqini kafolatladi.

Fuqarolarga millati, partiyaviy mansubligi, kelib çiqişi, jinsi, eʼtiqodi va yaşaş joyidan qatʼi nazar teng huquq va erkinliklar vaʼda qilindi. Konstitutsiya doirasida işlaydigan diniy, siyosiy va jamoat taşkilotlari esa davlat va jamiyat hayotida teng huquqiy imkoniyat bilan qatnaşiş kafolatini oldi.