Gaitida har ikki kişidan biri oç
28-oktabrda eʼlon qilingan BMT taşabbusi tahliliga köra, 12 millionga yaqin aholisi bor Gaitida 5,94 million kişi keskin oçlikda, ulardan qariyb 2 millioni favqulodda ahvolda.
Aprel oyidagi oldingi hisobotdan beri oçlar safi qariyb çorak millionga kengaydi. Oziq-ovqat xavfsizligi bosqiçlarini tasniflaş tizimi (IPC) taxminiga köra, 2027-yil örtalariga borib ularning soni 6,35 millionga yetadi. BMTning Oziq-ovqat va qişloq xöjaligi taşkiloti (FAO) bu darajani bugungi dunyodagi eng yuqori körsatkiçlardan biri deb atadi. Taşkilot maʼlumotiga köra, gaitiliklarning yarmidan köpi har kuni qorin töydiriş uçun kuraşadi.
Bir neça yil oldin manzara boşqaça edi. 2014-yilda aholining atigi 2 foizi oziq-ovqat tanqisligini his qilgan, ammo 2016-yilda ekinlarni yöq qilgan "Matthew" dovuli va undan keyin kuçaygan qurolli guruhlar zöravonligi vaziyatni keskin özgartirdi. Bugun bunga oziq-ovqat va yoqilği narxining qimmatligi hamda kuçli El Nino hodisasi qöşildi.
Mamlakat markazida qurolli guruhlar dehqonlarni yerlaridan haydab çiqarmoqda. Port-au-Prince va boşqa hududlarga olib boruvçi asosiy yöllar tösilgani sabab yuklar poytaxtga yetib bormayapti.
«Raqamlar boşqa yillarga nisbatan juda-juda xavotirli», — dedi "Action Against Hunger" taşkilotining Gaitidagi direktori Maxime Ngalula.
Yordam taşkilotlari ayrim hududlarga umuman kira olmaydi. Ngalula aytişiça, oilalar oziq-ovqat tarqatiladigan joyni topiş uçun 15 kilometrgaça yöl bosadi.
«Guruhlar bilan muzokara bir, ikki, uç kun davom etişi mumkin», — dedi u.
Janglar 18-oktabrdagi hujumdan keyin avj oldi. Öşa kuni Port-au-Princeʼda Salvadorning tört aviatsiya texnigi bedarak yöqolgan, şundan beri Salvador Gaitiga 1000 dan ortiq askar yubordi.
«Bu qurolli toqnaşuv, ayniqsa qöşimça xalqaro xavfsizlik kuçlari kelişi bilan, yaqin kunlarda yana köproq qurbon olişi va köproq odamni uyidan ayirişidan qörqamiz», — dedi "Çegara bilmas şifokorlar" taşkilotining Gaitidagi missiya rahbari Davina Hayles.
Hisobot insonparvarlik yordamini zudlik bilan kengaytirişga çaqirdi. BMTning Butunjahon oziq-ovqat dasturi Gaitidagi işini mart oyigaça davom ettiriş uçun 78 million dollar kerakligini bildirdi. Ngalula boşqaradigan taşkilot esa muhtojlarga naqd pul, guruç va loviya tarqatib, boşpanadan boşpanaga köçayotgan oilalarni ham yordamsiz qoldirmaslikka urinmoqda.
«Endi strategiya bu odamlarga hamrohlik qiliş, ularning ortidan boriş», — dedi Ngalula.