Rubio Samarqandda: Vaşington mintaqadan «tanlov» talab qilmayapti

Siyosatşunoslarning fikriça, AQŞ davlat kotibi Marko Rubioning Samarqandga kelişi Vaşington Markaziy Osiyo davlatlarini Rossiya va Xitoy orasida tanlov qilişga majburlamasdan hamkorlik qilmoqçi ekanini körsatadi.

Kun.uz bilan suhbatlaşgan ekspertlar Rubio taşrifini C5+1 muloqoti tarixiga bağlaydi. Siyosatşunos Şuhrat Rasulning eslatişiça, bu format ilk marta 2015-yil 1-noyabrda aynan Samarqandda yiğilgan. Keyin uçraşuvlar 2016-yilda, söngra 2020, 2021 va 2022-yillarda bölib ötgan, oralarida esa bir neça yillik uzilişlar kuzatilgan. 2025-yil fevralida mintaqa rahbarlari AQŞga taklif qilingan, 2026-yilda muloqot yana davom etmoqda. Ekspert fikriça, Vaşingtonni Markaziy Osiyoga ikki omil — geosiyosiy va iqtisodiy manfaat tortmoqda: mintaqa Rossiya bilan Xitoy oraliğida joylaşgan. Tramp maʼmuriyati Monro doktrinasini yangiça talqin qilgan bölsa ham, AQŞ dunyodagi taʼsirini yöqotmaslikka harakat qilmoqda.

Siyosatşunos Farhod Karimov AQŞ Xitoy bilan faqat Janubi-Şarqiy Osiyoda emas, köplab mintaqalarda bellaşayotganini taʼkidladi. Uning sözlariga köra, Amerika Yevrosiyodan uzoqda bölgani uçun bu hududga bevosita taʼsiri çeklangan. Şuning uçun Vaşingtonga mintaqa davlatlarining mustaqilligi mustahkamlanişi, ular Moskva, Pekin va boşqa yirik kuçlarga qaram bölmay siyosat yurita olişi foydali. Ekspert bu yondaşuv ham mahalliy davlatlar, ham AQŞ manfaatlariga javob berişini aytdi.

Karimovning qayd etişiça, dunyoda inqirozlar davom etayotgan pallada davlat kotibining Markaziy Osiyoga kelişi Vaşington bu yönalişga jiddiy qarayotganidan dalolat beradi. Amerika matbuoti ham AQŞ mintaqa davlatlariga geosiyosiy tanlov şartini qöymay hamkorlik taklif etayotganini alohida yozgan. Ekspertga köra, mintaqa mamlakatlari yirik kuçlar bilan aloqa qurişda köp hollarda aynan şunday tanlov oldida qoladi — bu haqda Özbekiston rahbari ham avvalroq oçiq gapirgan.